Aard van de ziekte.

Een vernauwing van de halsslagader is het gevolg van atherosclerose, in de volksmond slagaderverkalking genoemd. Het is niet precies bekend hoe atherosclerose ontstaat. Wel staat vast dat roken, hoge bloeddruk, suikerziekte, overgewicht of een te hoog cholesterolgehalte hierbij een rol spelen. Roken is een factor die uitgeschakeld kan worden door er mee te stoppen.

Verloop en gevolg van de ziekte.

Een vernauwing in de halsslagader kan soms ingrijpende gevolgen hebben, namelijk een beroerte, ook wel een attack genoemd. In zijn ernstigste vorm leidt dit tot een verlamming van arm en been aan een zijde en een sterk bemoeilijkte spraak. Voor het slachtoffer van een beroerte kan hierdoor in enkele ogenblikken tijd het leven sterk veranderen. Normale lichaamsfuncties als lopen en praten kunnen in ernstige mate gestoord raken.

Een beroerte berust meestal op een beschadiging van de hersenen door een tekort aan bloedtoevoer. Dit kan op twee manieren ontstaan.

• Door een ernstige vernauwing of volledige afsluiting. Gelukkig heeft U vier halsslagaderen en is er wel enige reserve, zodat het dichtslibben van één bloedvat niet altijd rampzalig is. bij de ene mens zijn de resterende drie bloedvaten echter beter in staat het tekort te compenseren dan bij de andere.
• Door een stolsel, dat de hersenen inschiet vanuit een onregelmatige plek in een vernauwing van de halsslagader. Hierdoor kunnen hersencellen afsterven.

Deze verschijnselen, in medische termen TIA's (Transient Ischemic Attacks) genoemd, zijn dus waarschuwingssignalen voor een beroerte. Het is daarom belangrijk ze te kennen en serieus te nemen. Bij tijdige behandeling bestaat de mogelijkheid een groot deel van de beroertes te voorkomen. De verschijnselen kunnen zijn:

• - een kortdurende verlamming (meestal enkele minuten), krachtsverlies, merkwaardige tintelingen of een doof gevoel in een arm, hand of been
• - een periode van moeilijker kunnen spreken
• - een voorbijgaande blindheid aan één oog (niet aan beide ogen dus!).

Het is verbazingwekkend hoe vaak de bovengenoemde verschijnselen door diegene die het overkomt worden afgedaan als onbelangrijk. Bij een kortdurende blindheid aan één oog wordt al gauw gesproken van 'een vuiltje in het oog', of "het duurde zo kort dat ik maar niet naar de dokter gegaan ben'. In geval van een later optredende beroerte kan men met recht spreken van een gemiste kans.

Onderzoek

Uw huisarts en specialist zullen de aanvang en het verloop van de klacht tot in de details willen horen, niet alleen van u maar liefst ook van een familielid of kennis. Bij het lichamelijk onderzoek zal in het bijzonder een oriënterend onderzoek op zenuwuitval worden verricht. Ook zal geluisterd worden naar een geruis over de halsslagader en het hart. Verder kan een EEG (elektro-encefalogram) en een CT ( computertomogram) worden gemaakt om te kunnen zien of er al schade van de hersenen is opgetreden. Ook zal er een uitgebreid Echoonderzoek (Duplex) van de halsvaten gedaan worden. Hiermee kan de mate van vernauwing nauwkeurig worden vastgesteld.

Risico's

Het vaststellen van de mate van vernauwing is belangrijk omdat bekend is dat bij een vernauwing van groter dan 70% de risico's op een beroerte sterk toenemen. In het eerste jaar na het optreden van TIA's of een beroerte is de kans op een beroerte 1 0 tot 1 5%. Wordt de vernauwing bij toeval gevonden en zijn er nog geen verschijnselen opgetreden dan is de kans op een beroerte aanzienlijk kleiner, maar toch niet gering: 2-5% per jaar.

Behandeling

Op dit moment is de enige mogelijkheid om de vernauwing in de halsslagader op te heffen een operatie. Nu is dit geen grote operatie, maar ook geen operatie zonder risico. Dat zijn operaties nooit, maar het wrange in dit geval is, dat het risico bestaat dat u door de operatie een beroerte kan krijgen, terwijl het juist de bedoeling is die te voorkomen. Bij 2 tot 3% van de operaties komt een beroerte voor. Is de operatie met succes verricht, dan is de kans op een beroerte uiterst klein geworden.

Een alternatieve behandeling is het dagelijks innemen van aspirine (Ascal). Dit vermindert de kans op het ontstaan van een embolie ten gevolge van bloedpropjes. Het is echter duidelijk dat aspirine aan de vernauwing zelf niets doet en dat u dus met een risico blijft rondlopen.

De operatie

U wordt twee dagen tevoren opgenomen om U voor te bereiden op de operatie. Meestal komt de cardioloog langs om de laatste dingen af te spreken. De dag van operatie worden ‘s morgens de EEG-dopjes op uw hoofd geplakt voor de bewaking van de hersenen tijdens de operatie. Daarna wordt U naar de operatiekamer gebracht

En krijgt U de anesthesie. Via een snede aan de zijkant van de hals wordt de slagader opgezocht. U krijgt een bloedverdunnend medicijn en de slagader wordt afgeklemd. Als het EEG aangeeft dat de hersenen dit niet goed verdragen, wordt een klein plastic slangetje (shunt) in het bloedvat gebracht. Dit dient als tijdelijke omloop voor het bloed naar de hersenen tijdens het schoonmaken van de slagader. Meestal is een shunt echter niet nodig en kan de halsslagader worden geopend en van binnen worden schoongemaakt zonder speciale maatregelen. Na het schoonmaken wordt de slagader weer gesloten, soms met behulp van een oppervlakkig stukje ader uit de lies .Dit om te voorkomen dat de halsslagader bij het dichthechten wordt vernauwd. Vervolgens worden de klemmen van de halsslagader verwijderd en wordt de wond gesloten. Soms is het nodig een dun plastic slangetje c.q drain) in de wond achter te laten om een bloeduitstorting te voorkomen. Deze drain wordt al na één dag verwijderd. De operatie duurt (inclusief voorbereidingen en wakker worden) circa 1 1/2 uur. Daarna verblijft u nog ongeveer 30 minuten op de uitslaapkamer. Aanvankelijk bent u daar wat slaperig en soms misselijk van de anesthesie. Er is weinig wondpijn en deze kan zo nodig goed behandeld worden met pijnstillers. Hierna komt u in principe 1 dag op de intensive care te liggen.

Complicaties

Behalve de reeds besproken kleine kans dat er tijdens of vlak na de operatie een beroerte optreedt, zijn er nog andere mogelijke complicaties. Omdat u aan de bloedvaten wordt geopereerd en tevens bloedverdunnende medicijnen krijgt toegediend, bestaat er een verhoogd risico op bloeding na de operatie. In dat geval is het soms nodig u terug te brengen naar de operatiekamer om de bloeding te stelpen. Behalve deze tweede operatie heeft dit geen nadelige gevolgen. Daarnaast zijn er ook nog andere maar minder ernstige complicaties die eigenlijk bij alle operaties kunnen voorkomen zoals: wondinfectie, beschadiging van zenuwen, trombose of longembolie. Een longontsteking of een hartinfarct kan ook voorkomen, maar door de grote aandacht, die erop gericht is deze complicaties te voorkomen is de kans hierop gering (ongeveer 2 %)

Ontslag

Het ontslag volgt 3-5 dagen na de operatie. Na de operatie dient U door te gaan met het gebruik van aspirine ( Ascal) . U krijgt een poliklinische afspraak mee. Als leefregel geldt, dat U absoluut niet mag roken en dat goede lichaamsbeweging en gezond eten belangrijk zijn om terugkomen van de ziekte op de geopereerde of op een andere plaats te voorkomen.

Vragen

Heeft U nog vragen neem dan contact op met uw vaatchirurg

dr P.J. van Aken

dr J.A. Lawson